in

Trà và Cà Phê: Loại thức uống nào tốt hơn?

Trà và Cà Phê
Trà và Cà Phê

Cà phê và trà là một trong những loại đồ uống phổ biến nhất trên thế giới trong đó trà đen là loại trà được tìm kiếm nhiều nhất sau này, chiếm 78% tổng sản lượng trồng trọt và tiêu thụ trà. Bên cạnh việc cung cấp những lợi ích sức khỏe tương tự nhau thì giữa chúng vẫn tồn tại một số điểm khác biệt.

Trà và Cà Phê
Trà và Cà Phê

Bài viết này sẽ tiến hành so sánh cà phê và trà đen để giúp bạn quyết định nên chọn loại nào.

Hàm lượng caffeine

Cà Phê
Cà Phê

Caffeine là một loại chất kích thích được nghiên cứu cũng như tiêu thụ nhiều nhất trên thế giới. Caffeine có mặt trong nhiều loại thức uống phổ biến trên thi trường bao gồm cả trà và cà phê, nó được biết đến với cả tác dụng có lợi và có hại đối với sức khỏe con người.

Hàm lượng caffeine có thể thay đổi tùy thuộc vào nhiều yếu tố như thời gian pha, liều lượng dùng hoặc cách pha.

Lượng caffeine được coi là an toàn cho một người sử dụng là 400 mg/ ngày. Với mỗi cốc cà phê 8 ounce (tương ứng 240 ml) chứa khoảng 95 mg caffeine nhiều hơn so với 47 mg có trong một khẩu phần trà đen tương đương.

Mặc dù các nhà khoa học chủ yếu tập trung vào cà phê khi nghiên cứu về tác dụng tích cực của caffeine, tuy nhiên cả hai loại đồ uống – mặc dù chứa lượng caffeine khác nhau – đều có thể mang lại những tác động có lợi cho sức khỏe.

Caffeine có thể làm giảm nguy cơ mắc một số bệnh mãn tính và giúp cải thiện thành tích thể thao, tâm trạng và sự tỉnh táo.

Caffeine hoạt động như một chất kích thích hệ thần kinh trung ương. Đó chính là lý do vì sao nó được coi là một chất tăng cường hiệu quả trong thể thao.

Một báo cáo tổng hợp từ 40 nghiên cứu khác nhau đã chỉ ra rằng thành phần caffeine giúp cải thiện sức bền trong tập luyện thể thao lên đến 12% so với giả dược.

Một nghiên cứu đã cho thấy caffeine giúp nâng cao hiệu suất trong cả các bài tập đơn giản lẫn phức tạp.

Một nghiên cứu khác thực hiện trên 48 người được cho uống một loại đồ uống có chứa 75 hoặc 150 mg caffeine đã cho thấy sự cải thiện về thời gian phản ứng, trí nhớ và xử lý thông tin so với nhóm người không sử dụng.

Các nghiên cứu khác chỉ ra rằng caffeine có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 bằng cách cải thiện sự nhạy cảm với insulin.

Một bài đánh giá từ 9 nghiên cứu được khảo sát trên 193,473 người cho thấy những người sử dụng cà phê thường xuyên giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc tiểu đường loại 2.

Hơn nữa, việc sử dụng caffeine với liều lượng vừa phải giúp bảo vệ cơ thể chống lại các căn bệnh như chứng sa sút trí tuệ, bệnh Alzheimer, hội chứng chuyển hóa và bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu.

Giàu chất chống oxy hóa

Chất chống oxy hóa giúp bảo vệ cơ thể khỏi các tổn thương do gốc tự do gây ra, do đó, giúp ngăn ngừa sự phát triển của một số bệnh mãn tính.

Cả trà và cà phê đều chứa chất chống oxy hóa, chủ yếu là polyphenol, chúng góp phần tạo nên hương vị đặc trưng và các đặc tính tốt cho sức khỏe của bạn.

Trong trà và cà phê chứa nhiều nhóm polyphenols khác nhau.

Đối với trà đen thì theaflavins, thearubigins và catechins là những chất chính, trong khi cà phê lại rất giàu flavonoids và axit chlorogenic (CGA).

Một nghiên cứu trong ống nghiệm gần đây phát hiện ra rằng theaflavins và thearubigins có khả năng ức chế sự phát triển của các tế bào ung thư phổi và ruột kết, cuối cùng đã tiêu diệt chúng.

Các nghiên cứu trên các tế bào ung thư bạch cầu cũng cho kết quả tương tự, qua đó, cho thấy trà đen có khả năng chống ung thư, mặc dù cần nhiều nghiên cứu hơn.

Mặt khác, các nghiên cứu trong ống nghiệm của cà phê đã phát hiện ra rằng thành phần CGA của nó hoạt động như một chất ức chế mạnh mẽ sự phát triển của tế bào ung thư, bảo vệ cơ thể chống lại ung thư ống tiêu hóa và gan.

Các nghiên cứu sâu hơn và dài hạn ở người đã phân tích các nhóm bằng chứng lớn hơn và kết quả cho thấy cà phê và trà cũng có khả năng chống lại các loại bệnh ung thư khác như ung thư vú, ruột kết, bàng quang và trực tràng.

Ngoài các chức năng chống oxy hóa, polyphenols có liên quan đến việc giảm tỷ lệ mắc bệnh tim.

Chúng có ý nghĩa đối với sức khỏe tim mạch thông qua các cơ chế bảo vệ mạch máu khác nhau, bao gồm:

  • Tác động giãn mạch: Chúng thúc đẩy trạng thái thư giãn của mạch máu giúp ích trong trường hợp huyết áp cao.
  • Tác dụng chống angiogenic: Chúng ngăn chặn sự hình thành các mạch máu mới có thể nuôi các tế bào ung thư.
  • Tác dụng chống xơ vữa: Chúng ngăn ngừa sự hình thành các mảng bám trong mạch máu, giảm nguy cơ đau tim và đột quỵ.

Một nghiên cứu kéo dài 10 năm ở 74,961 người khỏe mạnh cho thấy rằng uống 4 cốc (960 ml) hoặc nhiều hơn trà đen mỗi ngày có khả năng làm giảm nguy cơ đột quỵ xuống thấp hơn 21% so với những người không uống.

Một nghiên cứu kéo dài 10 năm khác ở 34,670 phụ nữ khỏe mạnh cho thấy uống 5 tách cà phê (1,2 lít) trở lên mỗi ngày giúp giảm nguy cơ đột quỵ xuống còn 23% hoặc thậm chí thấp hơn mức đó so với những người không uống.

Giúp tăng cường năng lượng

Cả cà phê và trà đều có thể giúp bạn gia tăng năng lượng nhưng theo những cách khác nhau.

Cơ chế làm tăng năng lượng của cà phê

Chính caffeine có trong cà phê là yếu tố có khả năng làm tăng mức năng lượng của bạn.

Caffeine giúp tăng sự tỉnh táo và giảm mệt mỏi bằng cách tăng hàm lượng dopamine và  ngăn chặn sự hình thành adenosine.

Dopamine là một hợp chất tạo cảm giác bồn chồn sau khi uống cà phê vì nó làm tăng nhịp tim của bạn. Ngoài ra, nó cũng ảnh hưởng đến hệ thống thần kinh của não bộ và làm tăng thêm tính chất gây nghiện của cà phê.

Trái lại, adenosine có tác dụng thúc đẩy giấc ngủ. Do đó, bằng cách ngăn chặn nó mà caffeine có thể làm giảm cảm giác mệt mỏi của bạn.

Thêm nữa, ảnh hưởng này của cà phê gần như xảy ra ngay lập tức.

Sau khi uống, cơ thể bạn sẽ hấp thụ 99% lượng caffeine trong vòng 45 phút, nhưng nồng độ caffeine cao nhất trong máu là 15 phút sau khi uống.

Đây là lý do tại sao nhiều người thích uống một tách cà phê khi họ cần nguồn năng lượng ngay tức thời.

Tác động của trà lên mức năng lượng cơ thể

Mặc dù trà có hàm lượng caffeine thấp hơn so với cà phê nhưng nó lại giàu L-theanine. Đây là một chất chống oxy hóa cũng có khả năng gây kích thích não bộ.

Không giống như caffeine, L-theanine tạo ra hiệu ứng chống căng thẳng bằng cách tăng sóng não alpha của bạn, giúp bạn bình tĩnh và thư giãn hơn.

Điều này thì ngược lại với cảm giác mà caffeine mang lại. Trà cho bạn một tinh thần thoải mái nhưng tỉnh táo mà không cảm thấy buồn ngủ. 

Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng tiêu thụ L-theanine cùng với caffeine – như trong trà – có thể giúp bạn duy trì sự tỉnh táo và tập trung chú ý.

Sự kết hợp này giải thích cho lý do tại sao trà mang lại cho bạn một nguồn năng lượng nhẹ nhàng và đầm hơn so với cà phê.

Lợi ích trong việc giảm cân 

Do hàm lượng caffeine trong cà phê cao nên loại thức uống này có thể giúp bạn giảm cân.

Caffeine có thể làm tăng lượng calo được đốt cháy lên đến 3 – 13% và duy trì hiệu quả này trong 3 giờ sau khi uống tương đương 79 – 150 calo được đốt cháy.

Sở dĩ, cà phê có thể đốt cháy chất béo được là nhờ vào khả năng ức chế sự sản sinh tế bào mỡ của axit chlorogenic. Một số nghiên cứu đã chứng minh được điều này.

Một nghiên cứu trên 455 người thấy rằng uống cà phê thường xuyên có liên quan đến lượng mô mỡ trong cơ thể thấp hơn. Thu được kết quả tương tự khi tổng hợp từ 12 nghiên cứu khác nhau, thấy rằng axit chlorogenic giúp hỗ trợ giảm cân và chuyển hóa chất béo ở chuột.

Mặt khác, theaflavins trong trà dường như cũng góp phần hoạt động giảm cân.

Theaflavins có khả năng ức chế lipase tuyến tụy, đây là một loại enzyme đóng vai trò chính trong quá trình chuyển hóa chất béo.

Các nghiên cứu trên chuột cho thấy polyphenol trong trà có thể làm giảm nồng độ lipid trong máu và giảm tăng cân – ngay cả khi động vật áp dụng chế độ ăn nhiều chất béo.

Polyphenol trong trà đen dường như cũng làm thay đổi sự đa dạng của hệ vi sinh vật đường ruột hoặc vi khuẩn có lợi trong ruột của bạn. Điều này có thể ảnh hưởng đến việc kiểm soát cân nặng.

Một lần nữa, các nghiên cứu trên chuột đã quan sát thấy rằng bằng cách thay đổi hệ vi sinh vật đường ruột mà polyphenol trong trà có thể ức chế cân nặng và lượng mỡ.

Tuy nhiên, các nghiên cứu này chủ yếu khảo sát trên động vật. Do đó, cần thêm nhiều nghiên cứu hơn nữa ở người để xác nhận những kết quả này.

Vậy thì cái nào sẽ tốt hơn?

Mặc dù cà phê có liên quan đến nhiều tác dụng phụ như suy tim, tăng nhịp tim và huyết áp cao, tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy tiêu thụ cà phê với một liều lượng vừa phải thì vẫn được xem là an toàn.

Cà phê và trà đen đều là những nguồn cung cấp chất chống oxy hóa tuyệt vời, mặc dù thành phần của chúng là khác nhau. Những hợp chất này có thể bảo vệ cơ thể khỏi các tình trạng khác nhau như bệnh về tim mạch và một số dạng ung thư.

Về phương diện sức khỏe, cà phê được cho là có thể bảo vệ bạn chống lại bệnh Parkinson và giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 cũng như xơ gan. Mặt khác, trà giúp chống sâu răng, sỏi thận và viêm khớp.

Cà phê có hàm lượng caffeine cao hơn trà, đây có thể là một sự lựa chọn tốt hơn cho những người tìm kiếm một giải pháp năng lượng tức thời. Tuy nhiên, nó có thể gây ra cảm giác lo lắng và suy giảm giấc ngủ ở những người nhạy cảm.

Ngoài ra, do tác động trực tiếp lên não của caffeine nên việc sử dụng lượng cà phê vượt ngưỡng an toàn có thể dẫn đến sự phụ thuộc hoặc gây nghiện.

Nếu bạn thuộc nhóm người nhạy cảm với caffeine thì trà là một sự lựa chọn tốt hơn. Nó chứa L-theanine là một loại axit amin có đặc tính làm dịu giúp bạn thư giãn trong khi vẫn giữ được tỉnh táo.

Hơn nữa, để tránh ảnh hưởng do caffeine mang lại bạn có thể chọn sản phẩm đã loại bỏ caffein (decaf) hoặc chọn trà thảo mộc không chứa caffeine tự nhiên.

Điểm mấu chốt

Cà phê và trà đen đều có thể hỗ trợ giảm cân và chống lại một số bệnh mãn tính thông qua các cơ chế khác nhau.

Thêm vào đó, hàm lượng caffeine trong cà phê có thể giúp bạn tăng năng lượng nhanh chóng, trong khi sự kết hợp của caffeine và L-theanine trong trà đen thì chậm hơn.

Cả hai loại đồ uống này đều tốt cho sức khỏe và an toàn, vì vậy nó còn tùy thuộc vào sở thích cá nhân hoặc sự nhạy cảm của bạn với caffeine.

Bản quyền bài viết thuộc về Science Vietnam. Vui lòng để lại nguồn và link khi sao chép.

4.7 3 votes
Article Rating

What do you think?

Written by Hien Lee

Đăng ký nhận thông báo
Thông báo của
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

Quy Trình Sản Xuất Chao

Bánh kẹp thịt Impossible Burger của công ty Impossible Foods. Ảnh: NPR

Impossible Foods kiện Nestlé về việc sử dụng từ “Incredible” để tiếp thị bánh kẹp thịt chay